Van Reimerswaal naar Stoffels en Deurloo
De geschiedenis van de Zeeuwse mossel begint niet in een fabriek of op kantoor. Ze begint op het water.
Al in de zeventiende eeuw voeren mosselvissers vanuit de omgeving van Reimerswaal en Lodijke naar de rijke mosselbanken van de Oosterschelde. Toen de eens zo bloeiende stad Reimerswaal in 1631 definitief werd verlaten, vestigden veel mosselvissers zich in Tholen.
Vanaf dat moment groeide Tholen uit tot één van de belangrijkste mosselcentra van Zeeland. Generaties vissers trokken de Oosterschelde op om mosselen te vissen. Het was zwaar werk, afhankelijk van wind, weer en getij. Toch vormde het water eeuwenlang de basis van het bestaan van vele Thoolse families.
Eén van die families was de familie Stoffels. In 1875 werd in Tholen de firma P.J. Stoffels opgericht. Vanuit de haven werden mosselen aangevoerd, gesorteerd, verpakt en verhandeld. Het bedrijf groeide uit tot een belangrijke naam binnen de Zeeuwse mosselsector.
Later werd het bedrijf voortgezet door de familie Deurloo. Zo ontstond een familiegeschiedenis waarin kennis, vakmanschap en liefde voor het water van generatie op generatie werden doorgegeven.
Een belangrijke plaats in de mosselhandel
In de eerste helft van de twintigste eeuw speelde Tholen een belangrijke rol binnen de Nederlandse mosselhandel. Rond 1948 vertegenwoordigde Tholen met haar handelaren en kwekers ongeveer één zesde van de totale Nederlandse mosselhandel.
De haven was het kloppende hart van deze bedrijvigheid. Schepen voeren af en aan. Mosselen werden gelost, gesorteerd en verder vervoerd naar afnemers in binnen- en buitenland.
Voor veel gezinnen betekende de mosselsector werk, inkomen en bestaanszekerheid. De handel zorgde voor bedrijvigheid in de haven en gaf werk aan mensen op het water én aan de wal.
Van Stoffels naar Deurloo
Na de oprichting werd het bedrijf voortgezet door Jacobus Deurloo, de schoonzoon van de oprichter. Later namen ook Johannes, Piet en Toon Deurloo hun plaats in binnen de onderneming.
Zo ontstond een familiebedrijf waarin kennis, ervaring en vakmanschap van generatie op generatie werden doorgegeven. De mosselhandel werd meer dan werk alleen. Het werd onderdeel van een familiegeschiedenis.
Met een paard de Oosterschelde in
Uit de familieverhalen is het verhaal van Peer Stoffels bewaard gebleven. Toen het vissen onder zeil niet langer was toegestaan, zocht hij een andere manier om mosselen te verzamelen.
Met een paard trok hij een kor door ondiep water van de Oosterschelde. Terwijl het paard door het water liep, werd de kor achter zich voortgetrokken. Zo wist hij toch mosselen te verzamelen en zijn bedrijf draaiende te houden.
Het verhaal laat zien hoe sterk de band was tussen de mensen van Tholen en het water waarop zij hun bestaan bouwden.
Herinneringen aan een verdwenen wereld
Rond het bedrijf leven nog altijd vele herinneringen. Verhalen van werknemers, familieleden en inwoners van Tholen vormen samen een waardevol stukje levend erfgoed.
Tot die herinneringen behoort ook het verhaal dat de later bekende zangeres Corrie Konings gedurende een periode werkzaam was binnen het bedrijf. Dergelijke persoonlijke verhalen geven een menselijk gezicht aan de geschiedenis van de mosselhandel.
In de hoogtijdagen groeide de onderneming uit tot een belangrijke werkgever. Generaties Tholenaren vonden werk in de mosselhandel, op het water, in de haven en bij de verwerking van mosselen. De naam Stoffels en later Deurloo werd daardoor voor veel inwoners een vertrouwd begrip.
Het einde van een tijdperk
De strenge winter van 1963 betekende een zware klap voor de mosselcultuur in Tholen. Door de extreme vorst ging een groot deel van de mosselvoorraad verloren.
Tegelijkertijd veranderde Zeeland ingrijpend door de uitvoering van het Deltaplan. Hoewel de Oosterschelde uiteindelijk zout bleef, werd Tholen door nieuwe dammen en veranderende waterstromen steeds verder losgekoppeld van de omstandigheden waarop de mosselcultuur eeuwenlang had kunnen bestaan.
Daarmee kwam een einde aan een lange traditie van watergebonden bedrijvigheid. Een traditie die generaties lang het gezicht van de haven van Tholen had bepaald.
Toch leeft deze geschiedenis voort in foto's, kranten, familieverhalen en herinneringen. Juist daarom worden deze verhalen vandaag vastgelegd en bewaard. Want wanneer ooggetuigen verdwijnen, verdwijnen ook hun herinneringen.
De geschiedenis van Stoffels en Deurloo is meer dan een familieverhaal. Het is een verhaal van Tholen, van de Oosterschelde en van generaties mensen die hun bestaan opbouwden rond het water.